Leesplezier met Meester Jacobs Boekrecensies

Het is februari 2022. Bezoekers van een pretpark in België zitten urenlang vast in een achtbaan. Onder hen zijn schrijver Reinier Sonneveld en zijn zoon. Direct achter de twee zit een vader met zijn dochter. Om de tijd te doden vertelt de Russische man, Ilya, zijn verhaal. Hij gaat daarbij veertig jaar terug in de tijd, naar 1983, toen hij nog een kleine jongen was. Ilya woont in Sterrenstad, een plaats waar een compleet ruimtestation is nagebouwd en kosmonauten worden getraind voor hun missies. Sterrenstad is gek genoeg in geen enkele atlas te vinden. Wanneer hij ernaar vraagt bij zijn moeder, krijgt de kleine Ilya altijd hetzelfde antwoord: het komt door de Amerikanen. Ilya’s vader werkt als monteur in de verboden gebouwen. Op een ochtend verdwijnt hij. Op het nachtkastje van Ilya laat hij een grote, glimmende appel achter. Naar Oezbeeks gebruik belooft degene die afscheid neemt terug te komen voordat de appel bedorven is. Ilya krijgt van zijn moeder te horen dat zijn vader een tijdje weg is, meer wil ze er niet over zeggen. Het vermoeden bekruipt hem dat zijn vader met iets belangrijks bezig is. In de eerste maanden na zijn vertrek ontvangt de jongen met enige regelmaat briefjes van papotsjka, maar de weken tussen de boodschappen worden alsmaar meer. Ilya begint zich af te vragen of zijn vader ooit nog thuiskomt en samen met het zwijgzame meisje Zlata gaat hij op onderzoek uit.     

Tim heeft het moeilijk. Zijn ouders gaan uit elkaar en zijn vader is vertrokken. Een kinderpsycholoog bezoeken hielp Tim niet, daarom houdt hij een dagboek bij in een schrift. Wanneer zijn vader een nieuwe vriendin krijgt, keert hij steeds meer in zichzelf. Tim zegt geen woord meer en reageert nergens meer op, zelfs niet op zijn beste vriend Jurre. Omdat Jurre de wanhoop nabij is en iets voor zijn maatje wil doen, pakt hij Tims dagboek en begint te lezen. Zo komt hij erachter hoe Tim vervreemdde van zijn verliefde vader en hoe het kan dat hij onlangs in woede ontstak op het schoolplein en vervolgens iets vreselijks deed. Als Jurre naast Tim op het bed gaat zitten en zijn hand pakt, worden de twee plots meegezogen in een draaikolk die hen in een sprookjesachtige wereld doet belanden. Een langzaam vol rakende emmer op pootjes leidt de weg en geeft de tijd aan die de vrienden hebben om de zieke Zonneprinses te redden. Vindt Tim in deze wereld zichzelf terug en kan hij afrekenen met zijn zelfbenoemde grootste vijand, de nieuwe vriendin van zijn vader? Zij zou in de fantasiewereld waarin Tim en Jurre zijn opgeslokt als heks een bedreiging vormen voor de Zonneprinses. Kunnen de twee vrienden binnen de tijd redding brengen?                                                                         

Roef heeft dyslexie. Hij heeft dan ook een hekel aan lezen. Veel liever is hij met zijn handen bezig en hij doet zelfs mee aan een ontwerpwedstrijd. Wanneer zijn score op de OMNI-toets te laag is om naar het gymnasium te gaan, wat Roefs ouders graag zien, wordt hij in de zomervakantie naar Hotel De Spartaan gestuurd. Deze plek biedt volgens de reclame een stimulerende omgeving zonder schermpjes, de hersenen van kinderen zouden er floreren door een speciaal activiteitenprogramma en als klap op de vuurpijl mogen gasten aan het eind van hun verblijf de OMNI-toets overdoen, die bepaalt naar welke middelbare school je gaat. Al snel blijkt dat Fausto, de eigenaar van De Spartaan, er wel heel eigenaardige ideeën op nahoudt om de kinderen aan de vaardigheden te laten werken die van pas komen bij het overdoen van de toets.                                                               

Het is december 1914. Flos’ moeder, die actrice is en in Amsterdam woont, haalt hem op bij zijn opa en oma in het Brabantse dorp Wouw. Flos woont bij opa en oma en zo lang als hij zich kan herinneren noemt hij zijn moeder tante Jos. Na zijn eerste reis met een trein kijkt hij in Amsterdam zijn ogen uit. Zijn moeder toont hem het Paleis voor Volksvlijt, de thuisbasis van het toneelgezelschap waar zij deel van uitmaakt. Helaas voor Flos blijkt zijn moeder geen tijd voor hem vrij te kunnen maken, aangezien ze repeteert voor de voorstelling A Christmas Carol van Charles Dickens. Hij krijgt zelfs een rolletje in de maag gesplitst na een afmelding, maar Flos weet niet of hij daar trek in heeft. Wanneer hij een blokje om gaat, komt hij telkens uit bij het glazen Paleis. In de engelenbak, de hoogste rij in de schouwburg, ontmoet hij een oude man die een sterke gelijkenis vertoont met het borstbeeld in de hal beneden. De man zegt in het Paleis te wonen. Flos hoort van een acteur dat die man Van Hall heet en de oude paleiseigenaar is. Op kerstavond is het Paleis gesloten, maar de deur zit niet op slot. Na een goed gesprek met Van Hall heeft de oude man een verrassing voor Flos: een toneelspektakel in drie bedrijven. Al gauw merkt de jongen dat de voorstelling over hem en zijn familie gaat. Wat zal Flos te zien krijgen?                                                                                                     

Sami zit in de problemen. Hij heeft schulden gemaakt bij de verkeerde mensen. Vooral van Bolle Omar heeft hij te vrezen. Wanneer Sami het aandurft om tegenover zijn opa Hamza eerlijk te zijn over zijn geldproblemen, belooft de oude man hem te helpen door zijn schulden af te lossen. Opa verbindt er wel een voorwaarde aan. Hij wil dat zijn kleinzoon hem in een oldtimer naar zijn geboortedorp Amanza in Marokko brengt. Met het hart van Sami’s grootvader is iets mis en hij wil koste wat het kost naar zijn geboorteland afreizen om een rekening uit het verleden te vereffenen waar zelfs Sami, met wie hij altijd een bijzondere band heeft gehad, niets van weet. Hoewel hij aanvankelijk weigert, rijdt Sami met zijn opa in een Ferrari Dino 308 GT4 uit 1976 naar Marokko.                                                                                                                                                

Voor dag en dauw stopte de auto van Mahmoud, de oom van de 10-jarige Syrische jongen Mo, voor hun huis. Mo stond met zijn oma, moeder, zusje en broertje te wachten voor het raam, de koffers en tassen gepakt.                        

Chao woont in een stad die almaar groter wordt. Overal verrijzen nieuwe gebouwen, het ene nog hoger dan het andere. Tussen de hoge gebouwen is er nog een heel klein park met een vijver onder de bomen. Bijna niemand komt er nog. Chao wel. Hij gaat elke dag op de rand van de vijver zitten om Karper te begroeten. De vis is altijd blij om de jongen te zien, want hij neemt altijd iets lekkers voor hem mee. Wanneer Chao op een dag een bord aan het hek van het parkje aantreft met de mededeling dat het park sluit om er het hoogste gebouw van de stad te gaan bouwen, vreest hij voor zijn vriend Karper. Bij de glasblazer, zijn tweede beste vriend, doet de geschrokken Chao zijn verhaal. De man komt op het idee om een dierentuin met glazen dieren te maken, waarbij de dieren verhalen vertellen aan de mensen die het park weer zullen koesteren. Hoe ziet de glasblazer dit voor zich? Dieren van glas kunnen toch geen verhalen vertellen?                                                     

Sloeber is een hulphond in opleiding. Zijn trainer Fluitmans probeert hem wat te leren. Het zou in Sloebers bloed moeten zitten, want zijn vader speurt bommen op en zijn heldhaftige moeder redt mensen die na een aardbeving bedolven zijn onder het puin. Jammer genoeg is Sloeber niet zo leergierig als zijn ouders of zijn zus of broers die bij hem in de klas zitten. Hij moet er niet aan denken om hulphond te worden. Veel liever wordt hij politiehond. Wanneer hij van Fluitmans los van de lijn mag, rent hij achter de tennisbal aan die zijn trainer gooide. Sloeber pikt vervolgens de geur op van het aantrekkelijke Poedelmeisje en zet de achtervolging in. Hij gaat zelfs met de pont over het water om haar na te jagen. Hij vindt haar jammer genoeg niet, maar wordt na een slaapje wakker van een stem die hij niet kent. De mevrouw belt met de Opruimdienst. Even later wordt Sloeber in de laadruimte van een gammele bestelbus getild. Zal de chauffeur hem terug naar Fluitmans brengen?                      

Uit nieuwsgierigheid naar hoe mensen achteraf tegen gebeurtenissen van vroeger aankijken besloot Arend van Dam een boek te schrijven over rampen die we bijna waren vergeten of zelfs helemaal niet kenden. Wist je dat aan het einde van de dertiende eeuw een overstroming, die de Sint Luciavloed wordt genoemd, ervoor zorgde dat Nederland ineens twee binnenzeeën had, de Zuiderzee (nu het IJsselmeer) en de Waddenzee? En dat het passagiersschip Berlin in 1907 op de pier in Hoek van Holland botste? Slechts vijftien mensen werden gered, 128 vonden de dood. Behalve scheepsrampen en overstromingen besteedt Van Dam in het boek aandacht aan ruïnes van kastelen, oorlogen, oproeren, ontploffingen, rampen op het spoor en in de lucht. Roland Sillem maakte er tekeningen bij.         

In De boom die alles zag (Kluitman, 9+) worden rampen uit de Nederlandse geschiedenis beschreven en wat we van deze nare gebeurtenissen hebben kunnen leren. Sommige rampen zullen bij volwassen lezers van het boek bekend zijn. Voor jonge lezers zal dat anders zijn. Afgezien van het hoofdstuk dat besmettelijke ziektes behandelt en waarin over het coronavirus (2020-2022) wordt geschreven, zullen de meeste rampen voor hen nieuw zijn. De vroege tiener is geboren rond of na de vliegramp met de MH17 (2014) en kan simpelweg geen weet hebben van het gros van de in het boek beschreven rampen, tenzij het kind uit interesse in historische fictie of non-fictie heeft gelezen over aardbevingen, branden, muggenplagen, overstromingen, vulkaanuitbarstingen of explosies.                                                                                                                                 

Wetenschapsjournalist Maartje Kouwen hoopt dat kinderen door het informatieve Blaadjesboek (Lemniscaat, 7+) meer oog krijgen voor de bomen die bij hen in de buurt staan. Wanneer je een zaadje of blad vindt en je weet van welke boom het afkomstig is, spreekt het meer tot de verbeelding dan wanneer je geen idee hebt. De kans is groot dat je na het lezen van het boek beter in staat bent bomen te herkennen, het belang van bomen te zien en wat je allemaal kunt ondernemen in een bomenrijke omgeving. Het compacte formaat van Blaadjesboek zorgt dat je het prima in je rugzak kunt doen. Kom je een boom tegen die je niet herkent, dan nodigt het boek jou uit om op te zoeken welke het is. Het is duidelijk de bedoeling van de makers dat je erop uit trekt, hup, de natuur in! Er staan namelijk heel veel doe-opdrachten en ontdekactiviteiten in Blaadjesboek, zodat je na de laatste bladzijde nog maar één ding wil: bomen opzoeken. Van kastanje tot wilg en van lariks tot plataan, bij elke boom zijn er tekeningen die verduidelijken,  weetjes om te onthouden en vooral dingen te doen, te zien en te onderzoeken.                                                                                                          

Net als in Blaadjesboek word je met het eveneens informatieve kinderboek Wildzoekers – In de stad (Lemniscaat, 7+) het veld in gestuurd. Of liever gezegd, de stad. Zonder dat je je er misschien bewust van bent is er in de stad van alles aan natuur te beleven en te ontdekken. De echte Wildzoeker neemt een fototoestel, een vergrootglas, een fles water, een leeg jampotje, een stuk touw, stoepkrijt en niet te vergeten iets lekkers mee in een rugzak. Vergeet niet om er ook kleurpotloden en wat tekenpapier in te stoppen, want het kan voorkomen dat je tijdens de stedelijke natuurexpeditie iets moet natekenen. Wildzoekers – In de stad heeft hetzelfde handzame formaat als Blaadjesboek. Het staat wederom vol met doe-opdrachten om onderweg uit te voeren waarbij het niet uitmaakt welk seizoen het is, want bij elk jaargetijde vertelt Maartje Kouwen hoe de stadse natuur zich laat zien. Bermplanten, beestjes onder tegels, stadsvogels, onderwaternatuur en korstmossen zijn slechts een greep uit de onderwerpen die aan bod komen.